19 november 2024 (laatste update: 25 november 2024)
Schijnzelfstandigheid — wat verandert er voor ondernemers in 2025?
Wat is schijnzelfstandigheid?
Schijnzelfstandigheid is een situatie waarbij een persoon formeel als zelfstandige (ZZP'er) staat geregistreerd, maar in de praktijk werkt onder omstandigheden die vergelijkbaar zijn met die van een werknemer in loondienst — zonder arbeidsovereenkomst. De persoon wordt beschouwd als zelfstandige, maar zijn of haar status verschilt nauwelijks van die van een werknemer.
Vanaf 1 januari 2025 voert de Belastingdienst de volledige handhaving in van de regels rond schijnzelfstandigheid. Deze regels zijn in 2016 vastgelegd in de Wet DBA (Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties), maar stuitten op problemen bij de uitvoering en de handhaving werd tijdelijk opgeschort.
Hoe kunt u schijnzelfstandigheid voorkomen?
Om te voorkomen dat uw zelfstandigheid als schijnzelfstandigheid wordt aangemerkt, dienen ondernemers zich aan een aantal regels te houden:
- Samenwerking met meerdere opdrachtgevers — Werken voor verschillende opdrachtgevers toont aan dat u financieel niet afhankelijk bent van één klant
- Eigen gereedschap en materialen bezitten — Het gebruik van eigen middelen getuigt van een grotere professionele onafhankelijkheid
- Zelfstandig beslissingen nemen — Als ondernemer dient u controle te hebben over de organisatie van uw werk, de locatie, het tijdstip en de werkmethoden
- Financieel risico — Een zelfstandige draagt de verantwoordelijkheid voor de resultaten van zijn of haar werk en het financiële risico
Gevolgen voor bedrijven
Indien de Belastingdienst vaststelt dat een bedrijf samenwerkt met een zelfstandige in het kader van schijnzelfstandigheid, kan het bedrijf een boete opgelegd krijgen en worden belast met achterstallige sociale premies tot 5 jaar terug (de boete geldt echter alleen voor de periode na 1 januari 2025).
Voor de zelfstandige omvatten de gevolgen:
- Correctie van het inkomen
- Verlies van belastingvoordelen (waaronder de zelfstandigenaftrek en de MKB-winstvrijstelling)
- De verplichting om achterstallige belastingen te betalen
- De mogelijkheid dat de opdrachtgever de samenwerking beëindigt
Het is belangrijk te benadrukken dat er gedurende het eerste jaar van de nieuwe regels een overgangsperiode geldt — bedrijven worden niet bestraft als zij aantonen dat zij maatregelen nemen om het probleem van schijnzelfstandigheid op te lossen.
Samenvatting
De nieuwe regels zijn bedoeld om het systeem van zelfstandig ondernemerschap te verbeteren en misbruik te voorkomen. Om boetes te voorkomen is het belangrijk de regels rondom overeenkomsten van opdracht na te leven, te zorgen voor flexibiliteit in de samenwerking en de juiste documentatie bij te houden. Het is raadzaam om een belastingadviseur te raadplegen.
